In geval van aanhoudende onverklaarde pijn in botten en/of gewrichten, of in gevallen waarbij de arts aandoeningen van de beenderen of de gewrichten, zoals bvb. reuma, arthrose, ontstekingen, kleine breuken… wil uitsluiten of in kaart brengen, kan een scintigrafie van het skelet (ook wel botscintigrafie of botscan genoemd)
worden aangevraagd.

Wat is een scintigrafie van het skelet?

Het skelet is, ook bij de volwassenen en ouderen, een levend orgaan. Gans het skelet vernieuwt zichzelf voortdurend, bij kinderen sneller en bij volwassenen wat trager.

Op plaatsen waar het skelet meer belast wordt, wordt er meer en vlugger nieuw bot gevormd dan op plaatsen waar het skelet minder belast wordt.

Ook op plaatsen waar het bot recent beschadigd werd, bvb. door breuken of ontstekingen, en het skelet de beschadigde plaats probeert te herstellen, zal er versneld nieuw bot worden aangemaakt. Men noemt dat verhoogde botombouw.

Bij een scintigrafie van het skelet wordt een licht radioactieve stof (tracer genaamd) via een ader in het bloed ingespoten. Deze tracer wordt in de loop van de volgende uren opgenomen in gans het skelet.

Plaatsen met een verhoogde botombouw zullen een grotere hoeveelheid van de tracer opnemen dan plaatsen met een normale of verminderde botombouw. Enkele uren (2u tot 6u) na de injectie worden dan opnames gemaakt met een gammacamera.

Op die manier worden alle plaatsen waar er nieuw bot wordt aangemaakt in beeld gebracht. Zo kunnen bepaalde aandoeningen, die aanleiding geven tot een verhoogde botombouw, vroegtijdig worden opgespoord.

Voorbereiding en Voorzorgen

Er is geen bijzondere voorbereiding vereist: u moet niet nuchter zijn en eventuele medicatie mag worden ingenomen zoals op andere dagen.

Wel moet u er rekening mee houden dat er na de injectie steeds een wachtperiode is van 2 of meer uren, alvorens de eigenlijke scintigrafie kan gebeuren. Tijdens die tussenperiode moet u niet in het ziekenhuis blijven.

Voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, gelden bijzondere maatregelen
(zie verder).

Hoe verloopt de skeletscintigrafie praktisch?

De tracer wordt in een ader (meestal van de elleboog of de hand) ingespoten. Het kan gebeuren dat er tijdens deze injectie al foto’s worden gemaakt, om de doorbloeding van bepaalde structuren te beoordelen.
Van de inspuiting zelf zal u (behalve de prik) niets merken: geen warmtegevoel of prikkeling, geen misselijkheid of draaierig gevoel, en ook geen slaperigheid.
U kan nadien gewoon met de wagen rijden.

Na de injectie wordt er een aantal uren (2 tot 6) gewacht tot de toegediende stof opgenomen is in het skelet. Er zal u een tijdstip worden meegedeeld waarop men u terug op de afdeling verwacht voor de eigenlijke scintigrafie. Ondertussen mag u het ziekenhuis verlaten, en mag u normaal eten.

Omdat niet alle ingespoten hoeveelheid van de tracer door het skelet wordt opgenomen en de niet opgenomen hoeveelheid samen met de urine wordt uitgescheiden, zal u ook worden gevraagd om in deze tussentijd wat extra te drinken (ongeveer 1 liter water) en ook zoveel mogelijk (zittend, ook voor de mannen) te plassen.

Voor de eigenlijke scintigrafie zal worden gevraagd plaats te nemen op een onderzoeksbed, en zullen er opnames gemaakt worden met een gammacamera. De totale duur van het onderzoek bedraagt 15 tot 45 minuten, waarna u de afdeling mag verlaten.

Risico’s en Neveneffecten

Er zijn vrijwel geen neveneffecten: de tracer veroorzaakt geen abnormale gewaarwordingen en allergische reacties zijn zeer zeldzaam en dan nog in zeer lichte mate.

De ingespoten radioactieve tracer geeft wel aanleiding tot een lichte stralingsdosis, doch dit is zeer beperkt (in dezelfde orde van grootte als bij röntgenfoto’s).
De hoeveelheid straling die u bij dit onderzoek zal oplopen is echter onafhankelijk van het aantal foto’s dat zal worden genomen

Belangrijk : Indien u zwanger bent (of denkt mogelijks zwanger te zijn), of indien u borstvoeding geeft, moet u dit melden aan de arts vòòr de inspuiting. In geval van zwangerschap zal het onderzoek niet doorgaan. In geval van twijfel zal het onderzoek worden uitgesteld tot er meer zekerheid is.

Bij borstvoeding kan het onderzoek zonder enig probleem doorgaan, maar is er enig overleg nodig. De afspraak wordt dan zo geregeld dat het kind op het normale tijdstip kan worden aangelegd, onmiddellijk gevolgd door de injectie.

Eventueel kan er gedurende een periode van 6-12 uren worden afgekolfd, maar echt noodzakelijk is dit niet.