Wat is PET ?

PET is de courant gebruikte afkorting voor Positron Emissie Tomografie.
Het  is een hoogtechnologische beeldvormingstechniek die de laatste jaren een sterk groeiend gebruik kent in de geneeskunde. Het unieke aan de techniek is het feit dat de beelden informatie geven over de stofwisseling (metabolisme) van organen of tumoren.

Hierdoor is dit onderzoek een aanvulling op de klassieke radiologische onderzoeken (zoals CT scan, echografie en magnetische resonantie), die zuiver anatomische, morfologische en structurele informatie verschaffen.

De PET camera bestaat uit zeer gevoelige detectoren die een minimale hoeveelheid radioactiviteit in het lichaam kunnen ontdekken en in beeld brengen. De radioactiviteit is afkomstig van isotopen (bijvoorbeeld Fluor-18) die ingebouwd worden in één of andere stof waarvan men het gedrag wil onderzoeken.

Op deze manier verkrijgt men een speurstof of « tracer » die geschikt is voor onderzoek van specifieke lichaamsfuncties. De isotopen worden aangemaakt in gespecialiseerde centra die beschikken over een cyclotron (deeltjesversneller). Het klassieke voorbeeld van een PET tracer betreft FDG (staat voor F18-gemerkt fluorodeoxyglucose).
Het is een analoog van glucose, een vorm van suiker.Na inspuiting via een ader gaat FDG zich verspreiden over het lichaam en zich fixeren thv. de weefsels en organen in verhouding tot de intensiteit van de suikerverbranding.

Kanker heeft een verhoogde suikerverbranding en dit verklaart dus dat een PET scan met FDG zeer bruikbaar is voor de beeldvorming ervan.

Een bijzondere eigenschap van PET is dat de techniek in één sessie het volledige lichaam kan onderzoeken. Hierdoor is de kans kleiner dat er iets over het hoofd wordt gezien dat gelegen is buiten het gezichtsveld van de klassieke radiologische technieken.

De nieuwste generatie van PET camera's hebben ook een CT scanner ingebouwd. Hierdoor kan er in één en dezelfde onderzoekstijd een PET scan en een CT scan gemaakt worden.
Deze beelden kunnen dan elektronisch op elkaar worden gelegd (beeldfusie) hetgeen de interpretatie van de PET scan zeer vergemakkelijkt.

Talrijke studies hebben aangetoond dat deze gecombineerde techniek (PET-CT) een hogere diagnostische doeltreffendheid heeft in vergelijking tot de klassieke PET scans.

Wanneer is een PET scan aangewezen ?

PET wordt  gebruikt in de oncologie (kanker), de cardiologie (hartziekten), en de neurologie (zenuwziekten). Daarnaast zijn er ook meer en meer gegevens die wijzen op de doeltreffendheid van PET voor wat betreft de lokalisatie van infectie- of ontstekingshaarden.

Binnen de oncologie wordt de techniek gebruik om de diagnose van kwaadaardigheid te stellen (bijv. een longnodule gezien op CT scan), de uitgebreidheid ervan te evalueren (om bijv. in te schatten of de ziekte heelkundig kan verwijderd worden), en om de evolutie van de ziekte te volgen tijdens en na een bepaalde behandeling (om dus te weten te komen of de gekozen behandeling doeltreffend was).

De neurologische toepassingen van PET dragen bij tot een betere diagnostiek in geval van epilepsie en bepaalde neurodegeneratieve syndromen (bijv. vroegtijdige diagnostiek van de ziekte van Alzheimer).

In de cardiologie kan PET aantonen of na een hartinfarct het getroffen deel van de hartspier kan recupereren door een heelkundige ingreep aan het hart.

Hoe gebeurt het onderzoek ? Hoe moet ik mij voorbereiden?

Dit is een bondige beschrijving van hoe een FDG-PET scan uitgevoerd wordt van het volledige lichaam voor evaluatie van een kwaadaardige aandoening.
Voor PET onderzoeken die zich beperken tot het hart of de hersenen worden bijzondere procedures gevolgd in functie van de beoogde doelstelling.

Uw arts zal u hiervoor meer gepaste informatie verstrekken.

U moet gedurende minstens zes uur voor het onderzoek nuchter zijn. U mag wel water drinken, doch geen andere (suikerhoudende) dranken. De gebruikelijke medicatie mag u innemen, met uitzondering van medicatie voor suikerziekte. Als u aan diabetes (suikerziekte) lijdt is het van belang om dit van tevoren door te geven.

Het is belangrijk dat u een (mogelijke) zwangerschap voor het onderzoek aan de arts meldt.
Voorafgaand aan het onderzoek moet u flink wat water drinken.
Vaak krijgt u ook een infuus geplaatst in een ader van de arm waarlangs u vocht toegediend krijgt. Hierna krijgt u een injectie met de radioactief gemerkte stof via het infuus.

Ook krijgt u soms een plasmiddel toegediend (type Lasix). Na de injectie moet u gedurende minstens één uur rustig blijven liggen of zitten en zo weinig mogelijk praten. Tijdens deze periode stapelt het toegediende product zich op ter hoogte van de organen en ziektehaarden.

Na dit uur zal u worden gevraagd de blaas volledig te ledigen en wordt u naar de PET-scan geleid. De scan duurt ongeveer dertig minuten (indien het een PET-CT camera betreft) tot één uur (indien PET zonder CT).

Het is belangrijk dat u tijdens de scantijd perfect stil blijft liggen en rustig ademhaalt. Indien er ook een CT scan wordt uitgevoerd kan er eventueel tijdens de scanperiode een jodiumhoudend contrastproduct toegediend worden via een pompsysteem.
De verpleegkundige of technoloog zal u voor het onderzoek hieromtrent meer informatie geven.

Is PET gevaarlijk ?

Ter gelegenheid van een PET onderzoek wordt een kleine hoeveelheid radioactieve stof ingespoten. Door het snelle radioactieve verval (het betreffen meestal kortlevende isotopen met een hoge vervalsnelheid) is het stralingrisico zeer beperkt en vaak kleiner dan deze van de radiologische technieken (bijvoorbeeld een CT scan).

Er is geen gevaar voor u of uw omgeving.
Er wordt steeds aangeraden om veel te drinken tijdens en na de procedure zodat de radioactiviteit sneller het lichaam verlaat via de urine.

Enkel bij langdurig kontact met kleine kinderen en zwangere vrouwen kort na het onderzoek is er voorzichtigheid aangewezen. Ook in geval van borstvoeding zijn bijzondere maatregelen van kracht. U pleegt in dat geval best overleg met het betrokken personeel.